07/10/2017 -

Tản mạn, giải trí

467

LỄ MÂN CÔI VÀ BÙI GIÁNG.


Bùi Giáng mất vào ngày lễ Mẹ Mân Côi. Trong văn thơ của ông, hầu như chưa bao giờ ông nói về Đức Mẹ hay Quan Âm. Chỉ thấy trùng trùng những hình ảnh người mẹ người nữ ẩn dụ, từ Phùng Khánh Mẫu Thân, Kim Cương Bát Ngát hay Hà Thanh Nương Tử, nàng Ma Rý Mông Rồ, Cô Em Mọi Nhỏ... Về thi ca Bùi Giáng, mong sao nhà thơ và nhà phê bình uy tín Tran Manh Hao nói cho nghe, thay vì lũ ễnh ương chúng tôi ù ồ khọt khẹt.

Cũng như sư cô Thích Nữ Hạnh Duyên, bàn về thi ca và thi ca Bùi Giáng là điều không thể, vì là người "ngoại đạo". Lèm bèm nhiều về Bùi Giáng, lại càng kỳ cục không nên, vì thực ra, biết gì mà nói, ấy là chưa kể thói ăn theo "thấy người sang bắt quàng làm họ".

Điều quan tâm là, những gì ông nói, cả lối sống điên dại rỡn đùa múa may của ông, sao cứ như thể một cánh chim báo bão kêu thương, rỡn đùa đau đớn rồi phiêu hốt nát tan bay vào Tịch Mịch. Chính ông hay trích dẫn Huy Cận thời chưa vong thân : "ca ánh sáng thế mà chim vỡ cổ". Chàng Michael Le bụng mềm như bún và một số kẻ khác, đụng đến thơ ông, giữa cảnh tan hoang đất nước, nước mắt và nước mũi trào ra.

Vâng. Ông là cánh chim báo bão giữa quê hương lầm than khốn khổ. Và cái lầm than khốn khổ trầm trọng quá, phát xuất từ tư tưởng, ý hệ, tham vọng, giết chóc, đạn bom cũng trầm trọng nghiêm chỉnh quá. Nên ông bèn rỡn, bèn đùa, bèn cười, bèn cợt, bèn phá nát thơ mình. Phải chăng trong ông chỉ là nước mắt. Và đôi mắt đỏ trừng trừng nhìn xuyên thấu khổ nạn quê hương ! 

Khi đã hớp đã tớp cho cạn chén đắng quê hương vào tận đáy hồn mình, cuộc khổ nạn thập giá có đưa ông đến bát ngát phục sinh không ? Hôm qua, ông bạn Maria Pham nói về Bùi Giáng, mà lại nhắc đến "Phượng Trì, Phượng Trì, Phượng Trì" trong Ave Maria của Hàn Mạc Tử. Chợt giật hồn. Hàn và Giáng có lẽ là 2 nhà thơ khổ nạn nhất VN. Một bên chuyện riêng. Một bên số phận chung. Cuộc khổ nạn tận cùng khiến Hàn "thơ tôi bay suốt một đời chưa thấu, hồn tôi bay đến bao giờ mới đậu, trên triều thiên ngời chói nạm hào quang". Chao ôi, phải đớn đau khổ lụy tận cùng mới thốt ra được những dòng phiêu nhiên lạ lùng như thế. Rồi sau đó, những vần thơ cuối đời của Hàn, vút vào cõi "Thượng Thanh Khí toát ra nguồn Tinh Khí", thì lũ bò lết phàm phu bèn ngẩn ngơ, chẳng hiểu chẳng cảm gì cho nổi.

Càng về sau, ngôn ngữ BG càng điên loạn quay cuồng chẳng ai hiểu ai cảm gì cho nổi. Hay là, ông đã chót vót thượng thừa trong Cõi của ông ? Như thể, ông đã gặp ra "tấc cỏ ba xuân" đời mình, "Đi về một Cõi Riêng thôi, tìm trong tấc cỏ kiếm Lời Ba Xuân". Chén đắng đà nốc cạn. Hồn được thanh luyện tận cùng. Ông phiêu bồng vi vu trong Ánh Sáng ?

Và vì thế, nhập hồn thơ BG, đừng quên trong cung điệu cà tửng rỡn đùa, ẩn chứa nồng nàn êm dịu sự vỗ về, lời mời gọi, và niềm hy vọng. "Tuổi thơ em có buồn nhiều, thì xin cứ để bóng chiều bay qua". Ngay cả nỗi mất nỗi chết quê hương, ông vẫn thấy như điều vô ngần, điều huyền diệu, "Mẹ về đứng ở đầu sân, tần ngần mẹ bước vô ngần mẹ đi".

Vâng. Ông gọi. Ông hy vọng. Gọi Nước Nguồn. Gọi Cô Em Mọi Nhỏ. Gọi Liên Tồn Bát Ngát Mẫu Thân. Gọi Mẹ. Gọi hồn nước ngàn năm. Gọi tâm linh thăm thẳm ẩn trong Lời, nơi Ngàn Xuân của diệu huyền cổ thư trang Phượng. Phải chăng, cũng như Hàn Mac Tử, và phải chăng, cũng như ông, thì dân tộc này, quê hương này, khi treo thân vút lên tận cùng, khi nát tan quằn quại tận cùng, thì cuộc Ba la mật Phục Sinh nay đến Giờ tôn vinh, Giờ thành toàn thanh luyện.

Thằng em linh mục đang phải dọn bài dạy Kitô Học nghiên kíu về bác Giêsu. Hắn mệt và ớn quá. Nhưng vẫn phải nghiên phải cứu thôi. Có điều... Hồi đề cập đến Maria Học, nghiên kíu về sự đồng trinh của Mẹ trước, đang, sau khi sinh, giáo sư Nguyễn Khắc Dương, cũng giang hồ quái kiệt hơi hơi Bùi Giáng, bèn văng tục "Mịa, con với cái, chăm chăm dòm...".

Dù sao, ngày chết của BG trùng lễ Mân Côi, lễ của tâm thành tín bà già, cũng là điều ngồ ngộ.

"Nó ở bên đường kêu gọi mãi. Vang về đâu không vọng lại hồi âm. Của réo rắt xuân về mưa lấm tấm..." (nhớ không rõ).

Ô. "Ta đang ngủ trong luân hồi tỉnh dậy. Thấy trần gian là một Hội Hoa Đăng".

Mẹ. Mẹ ơi. ....

114.864864865135.135135135250